Çagri Merkezi

+90 444 0 210

Çalışma Saatleri

09:00 - 18:00

E-Posta

info@colin.com.tr

Üye Girisi

Hosgeldiniz. Baslamak için giris yapiniz.

Yeni Üye Kayıt Formu

Güvenlik Kodu: 6002

Şifre Hatırlatma

Şifrenizi mi unuttunuz? Size hemen yeni bir şifre gönderebiliriz.

Formulevi; dğer sitelerimiz Sanayi.biz ve Kimya.club ile aynı üyelik sistemini kullanmaktadır.
Yeni şifre için sizi Kimya.club sitemize yönlendireceğiz
Yeni şifre için lütfen tıklayınız.

Reaktif Boyamada Boyama Ba?latma Ve Bitirme Teknikleri

Günümüz tekstil terbiyesinde reaktif boyamanın kulanım yaygınlığı bilinmektedir. Reaktif boyama giriş ve boyama sonlandırma tekniğine kimyasal reaksiyon olarak bakıldığında; boyama başlatma konusunda yeterli bir genel bilgi işletmelerde mevcuttur. Fakat boyama sonlandırma işlemi genellikle hiç önemsenmez ve bitirmek için özel bir yöntem uygulanmaz.

 

 

Reaktif Boyamada Boyama Başlatma Ve Bitirme Teknikleri

 

Reşat UCA   

 

 YIKAMA ve ÇALIŞMANIN AMACI

 

Günümüz tekstil terbiyesinde reaktif boyamanın kulanım yaygınlığı bilinmektedir. Reaktif boyama giriş ve boyama sonlandırma tekniğine kimyasal reaksiyon olarak bakıldığında; boyama başlatma konusunda yeterli bir genel bilgi işletmelerde mevcuttur. Fakat boyama sonlandırma işlemi genellikle hiç önemsenmez ve bitirmek için özel bir yöntem uygulanmaz.

Boyarmadde elyaf reaksiyonunun kinetiği incelendiğinde boyama başlatmak kadar bitirmenin önemli olduğu hatta bazı boyarmaddeler ve elyaf reaksiyonuna bakıldığında de reaksiyon başlatmanın daha önemli olduğu görülmektedir.

İşletme sorunları incelendiğinde bitirmenin önemsenmediği işletmelerde boyama sonrası renk ve abraj sorunlarının daha çok olduğunu göstermektedir.

Boyama reaksiyonu aşağıdaki diyagramdaki gibi gösterildiğinde; başlangıç için ortam şartlarının tamamının ayı anda yükseltildiği gibi aynı anda da sonlanma için düşürülmelidir.

 

 

AKTİFLEŞME ENERJİSİ

 

Bir kimyasal tepkimenin başlayabilmesi için gereken minimum enerjiye denir. Bir kimyasal tepkimede iki tane eşik enerjisi vardır.

 

AKTİFLEŞMİŞ KOMPLEKS

 

Bir kimyasal tepkimede tepkimeye giren taneciklerin potansiyel enerjilerinin en yüksek olduğu andır. Bu olay grafikte grafiğin tepe noktası olarak belirlenmiştir.

 

Tepkimeye giren taneciklerin ürüne dönüşebilmesi için potansiyel enerjilerinin mutlaka aktifleşmiş kompleksin değerine ulaşması gerekir.

 

Aktifleşmiş komplekse ulaşan her tanecik ürüne dönüşmez.

 

Aktifleşmiş komplekse ulaşan taneciklerin ürüne dönüşebilmesi için uygun geometrik pozisyonlarda çarpışmaları gerekir.

 

Aktifleşmiş kompleksin düzgün ürüne dönüşmesi reaksiyonun başladığı ortam değişimine yakın bir şekilde bitirilişini esas alır. Verim değişkenlerin aynı anda eşit olarak değiştirilmesi ile artar.

 

BOYAMA MEKANİZMASI VE PERFORMANS ÖLÇÜTLERİ

 

Reaksiyon kinetiği göz önüne alınarak boyamanın performans değişim diyagramı incelendiğinde boyama sadece başlangıcı önemsenmiş ve boyama sonlandırılması için bir önerimde bulunulmamıştır.

 

Reaktif boyama, reaksiyon mekanizmasına göre yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi üç faza ayrılabilir.

 

A) Migrasyon (dağılım) Fazı        B)Alkali İlavesi Fazı C) Fiksasyon Fazı

 

Bu üç faza bakılarak, boya ile pamuk elyafın reaksiyonunun verimi kontrol edilebilir.

 

clip_image002

 

 

 

 

 

Alkali Dozajı Aşaması

 

Ortama alkali ilavesi yapıldığında boyarmaddelerin fiksasyonu başlar. Alkali ortalama 30 dakikada dozajlanır. pH’ın yavaş yükselmesi için dozajın uzun sürmesi gerekir. Dozaj bitiminde tahmini fikse olacak bütün boyarmaddenin %50’si fiske olur.

 

Dozajın kısa sürmesi veya hızlı yapılması ile boyarmadde elyaf reaksiyonu hızlı olduğundan hatalar oluşmaktadır.

 

Fiksasyon Aşaması

 

Alkali (Soda vb.) dozajı ile pH = 10,8 – 11,2 aralığına getirilmelidir. Alkali dozajı bittiğinde boyarmadde fiksasyonu için bütün şartlar oluşturulmuş olmaktadır. (Sıcaklık & pH)

 

Kombinasyondaki boyarmaddelerin reaktivite uyumu yüksekse bu fazda verim artışı olur. Alkali ortamda soğuk boyarmaddeler hidroliz olduklarından bu sürenin 45 dakikayı aşmaması önerilir.

 

İdeal boyama için pH = 11 ± 0,2 değerleri aralığında sabit tutulmalıdır. Düşük pH değerlerinde boyama verimi düşer.

 

Migrasyon Aşaması

 

Flotteye boyarmadde dozajı ile başlayan faz, alkali dozajı ile bitmektedir. Bu aşamada ortama tuz ilavesi de yapılmaktadır.

 

Tuzun elektrolitik etkisi ile boyarmadde kumaşın üzerine çektirilir ve iyice dağılımı sağlanır. Sıcaklık yükseltilmesi ile boyarmaddenin kumaş üzerindeki düzgün dağılımı artar. Bikarbonattan kaynaklanan pH yükselmesi ile kuvvetli boyarmaddeler erken fiksasyona girerler. Bu nedenle migrasyon fazının tamamen asidik ortamda sürdürülmesi önerilir.

 

Sıcaklık yükselmesi ile birlikte pH yükselmesi olduğundan, bazı boyarmaddeler düzgün dağılım sağlanmadan pamuk ile reaksiyona girebilmektedirler. Bu durumda kuvvetli reaktivitedeki boyarmaddeler ilk önce selülozun en kolay bağları ile bağlanmaktadır. Bu nedenle zayıf boyarmaddelerin çektirilmesi zorlaşır. Bunu önlemek için ortamın asidik olması gerekir.

 

 

Yıkama Prosesi

 

     Reaktif boyama sonrasında asit ile nötralizasyon işlemi yapılır. Bu işlem sonrası kumaş veya iplik üzerindeki kirlilikleri uzaklaştırmak için yapılan ve yumuşatma banyosuna kadar süren temizlik amaçlı işlemleri yıkama prosesi olarak ele alıp incelediğimizde; yıkamanın amacı dışında gelişen olumsuz sonuçlar genel olarak aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

 

- Kontrolsüz renk açılması,

 

- Temizliğin -boya suyunun berraklaşması- uzun sürmesi,

 

-         Renk solması,

 


  Yıkamaya süresince oluşan bu olumsuzlukların nedenleri incelendiğinde;

 

- Sudan gelen doğal bikarbonatın sıcaklık yükselmesi ile pH’ı yükseltmesi,

 

  Asidik ortamda yapılan yıkama, yüksek sıcaklıkta bikarbonatın sodaya dönmesi sonucu,

 

  yükselen pH ile alkali ortamda yıkama olarak etki gösterir.

 

- Boya sonrası elyafta kalan soda kalıntısının yıkamada açığa çıkması,

 

  Soda kalıntılarının yıkamada yavaş yavaş ortama geçmesi pH değerini alkaliye geçirerek 

 

  nötral veya asidik ortamda başlayan sıcak yıkama alkali ortama geçerek yıkama etkisini

 

   arttırır.

 

-  Boya artıklarının fazlalığı ve çökme eğilimi,

 

  Boyama sonrası hidroliz olmuş boyarmadde kalıntılarının fazlalığı ve elyafa nufuz etmiş

 

  olmaları nedeni ile yıkamalar uzun sürer. Her yıkama renk üzerinde olumsuz etkiye sahiptir.

 

DecoClean

 

-         Ortamın pH değerini ayarlar, asit kullanımı gerektirmez,

 

-         Ortamın pH değerini sabitler, pH yükselmesini engeller,

 

-         Sabun yapısı taşımaz; deterjan etkisine sahip yüzey aktif

 

  maddeleri içermez.

 

-         Dispersiye etme efekti sabunlara göre çok yüksektir.

 

-         Antifungal etkilidir. Küf oluşumunu engeller.

 

kırmızı 

 

1. Boya Flottesi

 

2. Boya Sonrası Taşarlı Boşaltma

 

3. Asetikasit ile Nötralizasyon

 

4. Asetikasit Sonrası Taşarlı Yıkama Flottesi

 

5. DecoClean ile Yıkama Flottesi

 

6. Sabunlama Sonrası Taşarlı Yıkama

 

7. Sıcak Durulama

 

8. Sıcak Sonrası Taşarlı Durulama

 

9. Soğuk Durulama

 

10. Soğuk Durulama